Zaświadczenie o pomocy de minimis potwierdza wartość wsparcia publicznego otrzymanego przez przedsiębiorstwo. Przed złożeniem kolejnego wniosku trzeba sprawdzić, czy suma pomocy mieści się w limicie obowiązującym w okresie 3 minionych lat, liczonym krocząco od dnia udzielenia pomocy. W pozostałych sektorach limit wynosi obecnie 300 000 EUR.
Czym jest zaświadczenie o pomocy de minimis?
Zaświadczenie jest dokumentem wydawanym przez podmiot, który udzielił przedsiębiorcy pomocy de minimis. Wskazuje między innymi wartość pomocy oraz dzień jej udzielenia. Dane z dokumentu służą do ustalenia, jaka część dopuszczalnego limitu została już wykorzystana.
Przedsiębiorca powinien przechowywać otrzymane zaświadczenia i prowadzić własną ewidencję wsparcia. Jest to szczególnie istotne wtedy, gdy korzystał z pomocy od kilku instytucji albo składa kolejny wniosek przed zakończeniem okresu rozliczeniowego. Obowiązek weryfikacji limitu nie znika tylko dlatego, że informacje są dostępne w publicznych systemach.
Jak uzyskać zaświadczenie o pomocy de minimis?
Zaświadczenie uzyskuje się od podmiotu udzielającego pomocy. Może nim być między innymi urząd, jednostka samorządu terytorialnego, urząd pracy albo inna instytucja realizująca program wsparcia. Procedura może się różnić w zależności od podstawy prawnej i rodzaju pomocy, ale zwykle obejmuje następujące czynności:
- Złóż wniosek do podmiotu udzielającego pomocy, wskazując podstawę oraz cel wsparcia.
- Dołącz informacje o wcześniejszej pomocy otrzymanej przez przedsiębiorstwo w okresie wymaganym przez przepisy. Jeżeli nie otrzymałeś takiej pomocy, złóż odpowiednie oświadczenie.
- Przekaż właściwy formularz informacji dotyczący ubiegania się o pomoc de minimis albo o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie.
- Uzupełnij dokumentację na żądanie organu, na przykład o dokumenty potwierdzające wydatek, faktury, rachunki, wyciągi bankowe lub pełnomocnictwo.
- Odbierz zaświadczenie albo postanowienie o odmowie w formie przewidzianej przez urząd, na przykład elektronicznie, pocztą lub osobiście.
Do wniosku najczęściej dołącza się:
- zaświadczenia o otrzymanej pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie,
- oświadczenie o wielkości otrzymanej pomocy albo oświadczenie o jej nieotrzymaniu,
- właściwy formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc,
- dokumenty potwierdzające spełnienie warunków programu, w tym faktury, rachunki lub wyciągi bankowe.
Dokumenty można składać w sposób określony przez konkretny organ, w tym elektronicznie, osobiście albo za pośrednictwem operatora pocztowego. Termin wydania zależy od procedury. W sprawach prowadzonych przez organy administracji zaświadczenie jest co do zasady wydawane bez zbędnej zwłoki, a przepisy szczególne mogą wskazywać termin, na przykład 7 dni.
Jak obliczyć limit 300 000 EUR?
Od 1 stycznia 2024 r. zasady dla ogólnej pomocy de minimis określa rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831. Zgodnie z nim łączna kwota pomocy przyznanej jednemu przedsiębiorstwu przez jedno państwo członkowskie nie może przekroczyć 300 000 EUR w okresie 3 minionych lat.
Nie chodzi o bieżący rok podatkowy i dwa poprzednie lata podatkowe. Okres liczy się metodą kroczącą, czyli wstecz od dnia udzielenia nowej pomocy. Za dzień udzielenia uznaje się co do zasady dzień, w którym przedsiębiorstwo nabyło prawo do otrzymania wsparcia, na przykład dzień podpisania umowy albo wydania decyzji.
Przykład: jeżeli pomoc została udzielona 5 stycznia 2024 r., przy ustalaniu dostępnego limitu uwzględnia się pomoc przyznaną od 5 stycznia 2021 r. do 5 stycznia 2024 r. włącznie. Przed udzieleniem wsparcia trzeba uwzględnić także pomoc przyznaną między złożeniem wniosku a dniem nabycia prawa do pomocy.
| Sektor | Limit pomocy | Okres rozliczeniowy |
|---|---|---|
| Pozostałe sektory gospodarki | 300 000 EUR | 3 minione lata, liczone krocząco |
| Podstawowa produkcja produktów rolnych | 50 000 EUR | Okres określony w przepisach dotyczących rolnictwa |
| Rybołówstwo i akwakultura | 30 000 EUR | Okres określony w przepisach dotyczących sektora |
Podane limity sektorowe wynikają z odrębnych podstaw prawnych. Przy ustalaniu właściwego limitu trzeba zweryfikować charakter działalności oraz podstawę, na której przyznawana jest pomoc. Znaczenie ma również dzień jej udzielenia, ponieważ przepisy unijne obowiązujące w okresie przejściowym mogły przewidywać limit 200 000 EUR i odmienny sposób liczenia okresu.
Weryfikacja limitu polega na zsumowaniu pomocy objętej tym samym limitem, która mieści się w kroczącym okresie trzech lat liczonym wstecz od dnia udzielenia nowego wsparcia. Nie należy automatycznie zastępować tej metody zestawieniem lat podatkowych.
Podmiot udzielający pomocy musi stosować przepisy unijne właściwe dla konkretnej pomocy. Jeżeli krajowy przepis wskazuje starszy sposób opisu okresu, a rozporządzenie unijne nakazuje liczenie trzech minionych lat, pierwszeństwo ma bezpośrednio stosowane prawo Unii Europejskiej. Przedsiębiorca powinien więc przekazać dane pozwalające zweryfikować rzeczywisty okres kroczący.
Gdzie sprawdzić otrzymaną pomoc?
Informacje z zaświadczeń można porównać z danymi zgromadzonymi w systemach publicznych. Przy sprawdzaniu pomocy przydatne są:
- SUDOP – wyszukiwarka i system informacji o pomocy publicznej, w tym pomocy de minimis w ogólnym reżimie,
- SRPP – system dotyczący pomocy de minimis w rolnictwie oraz rybołówstwie,
- własna ewidencja – zestawienie zaświadczeń, dat udzielenia pomocy, jej wartości i podstawy prawnej.
Dane w systemach mogą wymagać uzupełnienia lub aktualizacji, dlatego nie zastępują dokumentów otrzymanych od instytucji. Przy składaniu wniosku najlepiej porównać zaświadczenia, oświadczenia oraz wyniki wyszukiwania w SUDOP albo SRPP.
Rolnictwo i rybołówstwo – odrębne limity i zasady
Pomoc de minimis w rolnictwie oraz pomoc de minimis w rybołówstwie nie są tym samym rodzajem wsparcia co ogólna pomoc de minimis. Obowiązują dla nich osobne rozporządzenia, limity i systemy ewidencji. Limit 50 000 EUR dla podstawowej produkcji rolnej oraz limit 30 000 EUR dla rybołówstwa i akwakultury nie powiększają ogólnego limitu 300 000 EUR.
Nie można więc przyjąć, że przedsiębiorstwo wykorzystało 300 000 EUR, a następnie może jeszcze wykorzystać osobny limit sektorowy bez dodatkowej weryfikacji. Trzeba ustalić, do którego reżimu należy dana pomoc oraz czy przepisy dotyczące łączenia wsparcia pozwalają na jego udzielenie.
Beneficjentem jest przedsiębiorstwo, a nie jego oddział. Jeżeli oddział działa w imieniu centrali, informacje we wniosku oraz dane o otrzymanej pomocy powinny dotyczyć całego przedsiębiorstwa. Przy złożonej strukturze organizacyjnej albo pomocy otrzymywanej z kilku programów warto przed złożeniem wniosku skonsultować sposób ustalenia jednego przedsiębiorstwa i sumowania wsparcia.
Pomoc de minimis, udzielana na warunkach określonych w odpowiednim rozporządzeniu, nie wymaga odrębnej notyfikacji Komisji Europejskiej. Nie oznacza to jednak braku obowiązków dokumentacyjnych. Podmiot udzielający pomocy nadal musi sprawdzić limit, podstawę prawną i spełnienie warunków przez wnioskodawcę.
Co zrobić w przypadku odmowy wydania zaświadczenia?
Jeżeli organ wyda postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, sprawdź pouczenie oraz datę doręczenia. W sprawach prowadzonych przez organ samorządowy na takie postanowienie może przysługiwać zażalenie do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego, składane za pośrednictwem organu, który wydał rozstrzygnięcie. W opisanej procedurze termin wynosi 7 dni od doręczenia postanowienia.
Zażalenie powinno wskazywać, z czym przedsiębiorca się nie zgadza, oraz zawierać dokumenty potwierdzające prawidłową wartość i datę otrzymanej pomocy. Termin ma charakter procesowy, dlatego nie należy odkładać analizy postanowienia ani uzupełnienia dokumentacji.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy prawnej ani konsultacji z właściwym organem udzielającym pomocy. W przypadku zmian przepisów lub pomocy udzielanej na podstawie szczególnego programu należy sprawdzić aktualną podstawę prawną i obowiązujące formularze.
