Urlop macierzyński jest płatny w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku. Za urlop rodzicielski standardowo przysługuje 70%, ale po złożeniu wniosku w ciągu 21 dni od porodu można otrzymywać uśrednione 81,5% za cały okres macierzyńskiego i rodzicielskiego. Wyjątkiem jest 9 tygodni nieprzenoszalnej części urlopu rodzicielskiego dla drugiego rodzica, za które zawsze przysługuje 70%.
Ile płatny jest urlop macierzyński i rodzicielski?
Wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od rodzaju urlopu oraz od tego, czy wniosek o wypłatę świadczenia został złożony w wymaganym terminie. Procenty odnoszą się do podstawy wymiaru zasiłku, czyli kwoty przyjmowanej do obliczenia świadczenia.
| Rodzaj urlopu lub wariant wypłaty | Wysokość zasiłku |
|---|---|
| Urlop macierzyński | 100% podstawy wymiaru |
| Urlop rodzicielski w standardowym wariancie | 70% podstawy wymiaru |
| Wariant uśredniony za urlop macierzyński i rodzicielski | 81,5% podstawy wymiaru |
Stawka 100% dotyczy także zasiłku za okres urlopu ojcowskiego, choć urlop ojcowski jest odrębnym uprawnieniem. Z kolei 81,5% nie jest automatyczną stawką dla każdej osoby. Można ją uzyskać po spełnieniu warunku dotyczącego terminu i zakresu wniosku.
Jak uzyskać zasiłek w wysokości 81,5%?
Stawka 81,5% jest uśrednieniem wypłat za dwa okresy. Zamiast otrzymywać 100% za urlop macierzyński, a następnie 70% za urlop rodzicielski, osoba uprawniona może otrzymywać jedną, stałą stawkę za objęty nią okres. Warunkiem jest złożenie wniosku nie później niż w ciągu 21 dni po porodzie.
Wniosek powinien obejmować pełny wymiar urlopu rodzicielskiego albo deklarować wykorzystanie pełnego przysługującego wymiaru tego urlopu. Najważniejsze warunki są następujące:
- Termin 21 dni – wniosek trzeba złożyć w ciągu 21 dni od porodu.
- Pełny wymiar urlopu rodzicielskiego – deklaracja musi obejmować cały przysługujący wymiar urlopu rodzicielskiego.
- Uśrednienie wypłat – stawka 81,5% zastępuje układ 100% za macierzyński i 70% za rodzicielski w zakresie objętym wnioskiem.
- Wyjątek dla drugiego rodzica – 9 tygodni nieprzenoszalnej części urlopu rodzicielskiego jest zawsze płatne w wysokości 70% podstawy wymiaru.
Jeżeli wniosek nie zostanie złożony w terminie, stosuje się standardowe stawki. Oznacza to 100% za okres urlopu macierzyńskiego i 70% za okres urlopu rodzicielskiego. Termin 21 dni ma więc bezpośredni wpływ na sposób rozłożenia wypłat.
Stawka 81,5% nie obejmuje 9 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługujących wyłącznie drugiemu rodzicowi dziecka. Ta część jest indywidualnym, nieprzenoszalnym uprawnieniem i za jej okres zasiłek wynosi 70%, także wtedy, gdy za pozostałą część urlopów zastosowano wariant uśredniony.
Co jeśli zasiłek jest niższy niż 1000 zł?
Jeżeli miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego po pomniejszeniu o zaliczkę na podatek dochodowy jest niższa niż 1000 zł, zasiłek może zostać podwyższony do wysokości świadczenia rodzicielskiego. Nie jest to osobny zasiłek, lecz wyrównanie różnicy między kwotą 1000 zł a wypłacanym świadczeniem.
Podwyższenie może dotyczyć zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego. Nie przysługuje natomiast za okres urlopu ojcowskiego.
Za wypłatę podwyższenia odpowiada płatnik zasiłku, a gdy świadczenie wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rozliczeniem zajmuje się ZUS.
Najkrócej: urlop macierzyński jest płatny w wysokości 100%, rodzicielski w wysokości 70%, a wariant 81,5% wymaga złożenia wniosku w ciągu 21 dni po porodzie. Dziewięć tygodni urlopu rodzicielskiego dla drugiego rodzica pozostaje wyjątkiem i zawsze jest objęte stawką 70%.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej ani kadrowej. W przypadku nietypowej sytuacji wysokość świadczenia warto potwierdzić w ZUS lub u płatnika zasiłku.
