Urlop ojcowski wynosi maksymalnie 14 dni kalendarzowych, czyli 2 tygodnie. Przysługuje pracownikowi–ojcu zatrudnionemu na umowę o pracę, niezależnie od tego, czy matka dziecka korzysta z własnych uprawnień. Aby uzyskać urlop, złóż wniosek papierowo lub elektronicznie co najmniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem. Przy prawidłowym i terminowym wniosku pracodawca nie może odmówić.
Najważniejsze zasady urlopu ojcowskiego
| Cecha | Zasada |
|---|---|
| Wymiar | Do 14 dni kalendarzowych, czyli 2 tygodni |
| Termin wykorzystania | Co do zasady do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia |
| Termin wniosku | Nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem urlopu |
| Płatność | Zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru |
Urlop ojcowski jest samodzielnym prawem ojca. Możesz z niego skorzystać także wtedy, gdy matka dziecka nie pracuje, przebywa na urlopie macierzyńskim albo korzysta z urlopu rodzicielskiego. Warunkiem urlopu w rozumieniu Kodeksu pracy jest zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Sama umowa zlecenia lub umowa o dzieło nie daje prawa do urlopu pracowniczego.
Jak uzyskać 2 tygodnie urlopu ojcowskiego?
Procedura jest krótka, ale trzeba pilnować terminu i dokumentów:
- Sprawdź, czy spełniasz warunek zatrudnienia – urlop przysługuje pracownikowi–ojcu wychowującemu dziecko, zatrudnionemu na umowę o pracę.
- Ustal termin urlopu – pełne 2 tygodnie obejmują 14 dni kalendarzowych, a więc także soboty, niedziele i święta.
- Przygotuj wniosek i dokumenty – dołącz dokument potwierdzający prawo do urlopu, najczęściej skrócony odpis aktu urodzenia dziecka.
- Złóż wniosek co najmniej 7 dni wcześniej – możesz przekazać go w formie papierowej albo elektronicznej, zgodnie z procedurą przyjętą u pracodawcy.
Jeżeli planujesz rozpocząć urlop 15 lipca, wniosek powinien trafić do pracodawcy najpóźniej 8 lipca. Przy zachowaniu tego terminu pracodawca jest obowiązany uwzględnić prawidłowo złożony wniosek.
Co powinien zawierać wniosek?
Przepisy wymagają podania informacji pozwalających potwierdzić uprawnienie i prawidłowo rozliczyć nieobecność. Wniosek powinien obejmować:
- Dane pracownika – imię, nazwisko i dane kontaktowe lub identyfikacyjne stosowane u pracodawcy.
- Dane pracodawcy – nazwę albo imię i nazwisko pracodawcy.
- Dane dziecka – imię i nazwisko oraz datę urodzenia.
- Okres urlopu – datę rozpoczęcia i zakończenia oraz informację, czy urlop obejmuje pełne 14 dni, czy jedną z dwóch części.
- Oświadczenie dotyczące wcześniejszego wykorzystania urlopu – informację, czy pracownik korzystał już z urlopu ojcowskiego na to dziecko.
- Podpis – w przypadku wniosku papierowego, a przy formie elektronicznej zatwierdzenie zgodne z zasadami obowiązującymi w firmie.
Do wniosku zwykle dołącza się skrócony odpis aktu urodzenia dziecka albo inny dokument potwierdzający jego datę urodzenia. Ojciec adopcyjny powinien przedstawić dokument dotyczący przysposobienia, jeżeli jest potrzebny do ustalenia terminu uprawnienia. W takim przypadku termin liczy się od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu, przy czym urlop można wykorzystać w ciągu 12 miesięcy od tej daty, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia.
Podział urlopu i termin jego wykorzystania
Urlop można wykorzystać jednorazowo w wymiarze 14 dni albo podzielić na 2 części. Każda część musi trwać co najmniej 7 dni kalendarzowych. Nie można więc wnioskować o pojedyncze dni, na przykład o 3 dni, a następnie o kolejne 4.
Liczba dzieci urodzonych przy jednym porodzie nie zwiększa wymiaru urlopu. Ojciec bliźniąt lub trojaczków ma co do zasady taki sam limit jak ojciec jednego dziecka, czyli 14 dni kalendarzowych.
Czy pracodawca może odmówić i jaka ochrona przysługuje pracownikowi?
Pracodawca nie może odmówić urlopu, jeżeli pracownik spełnia warunki, złożył prawidłowy wniosek i zachował termin 7 dni. Urlop ojcowski nie zależy od uznania pracodawcy tak jak termin urlopu wypoczynkowego.
Od dnia złożenia wniosku do zakończenia urlopu pracownik jest objęty ochroną przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy, a także przed przygotowaniami do takich działań. Jeżeli wniosek został złożony wcześniej niż 7 dni przed urlopem, szczególna ochrona rozpoczyna się 7 dni przed jego rozpoczęciem. Wyjątki dotyczą między innymi rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz upadłości lub likwidacji pracodawcy.
Po zakończeniu urlopu pracodawca powinien dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeżeli nie jest to możliwe, należy zapewnić stanowisko równorzędne i warunki nie mniej korzystne niż te, które obowiązywałyby, gdyby pracownik nie korzystał z urlopu.
Najważniejsze do zapamiętania są trzy liczby: 14 dni kalendarzowych urlopu, 7 dni wyprzedzenia przy składaniu wniosku i 100% podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawach dotyczących konkretnej sytuacji pracowniczej warto sprawdzić aktualne przepisy Kodeksu pracy lub skonsultować się ze specjalistą prawa pracy.
