Wypowiedzenie umowy za porozumieniem stron to w rzeczywistości wspólne uzgodnienie daty zakończenia zatrudnienia, a nie jednostronne wypowiedzenie. Rozwiązanie może nastąpić szybko i bez zachowania okresu wypowiedzenia, ale podpisanie dokumentu może oznaczać 90 dni oczekiwania na zasiłek dla bezrobotnych. Przed zgodą sprawdź więc datę odejścia, świadczenia oraz powód rozwiązania umowy.
Porozumienie stron a wypowiedzenie jednostronne
Porozumienie stron jest umową między pracownikiem a pracodawcą. Obie strony muszą zgodzić się na zakończenie zatrudnienia oraz na ustalony termin. Może to być dzień podpisania dokumentu, ale także dowolna późniejsza data. Nie obowiązuje tu ustawowy okres wypowiedzenia, chyba że strony postanowią inaczej.
Inaczej działa wypowiedzenie umowy o pracę. Składa je jedna strona i zgoda drugiej nie jest potrzebna. Przy wypowiedzeniu przez pracodawcę pracownik zachowuje uprawnienia związane z okresem wypowiedzenia, w tym – w określonych przypadkach – dni wolne na poszukiwanie pracy oraz możliwość odwołania do sądu pracy.
Co wybrać – porozumienie stron czy wypowiedzenie?
Najważniejsze różnice dotyczą terminu odejścia, dostępu do świadczeń oraz ochrony prawnej:
| Cecha | Porozumienie stron | Wypowiedzenie przez pracodawcę |
|---|---|---|
| Data zakończenia umowy | Strony ustalają ją wspólnie, także bardzo bliski termin | Wynika z okresu wypowiedzenia określonego w przepisach |
| Zasiłek dla bezrobotnych | Zwykle wypłata zaczyna się po 90 dniach od rejestracji | Co do zasady może przysługiwać od dnia rejestracji, jeśli spełnione są pozostałe warunki |
| Dni na poszukiwanie pracy | Nie przysługują z samego faktu zawarcia porozumienia | Mogą przysługiwać w okresie wypowiedzenia, gdy wypowiedzenie składa pracodawca |
| Odwołanie do sądu pracy | Nie jest to zwykłe jednostronne wypowiedzenie, dlatego możliwości podważenia są ograniczone | Pracownik może odwołać się, co do zasady w terminie 21 dni od doręczenia wypowiedzenia |
| Elastyczność | Wysoka, ponieważ można negocjować termin i dodatkowe warunki | Mniejsza, bo zastosowanie mają ustawowe reguły wypowiedzenia |
Kiedy porozumienie stron jest korzystne, a kiedy ryzykowne?
Porozumienie może być dobrym rozwiązaniem, gdy zależy Ci na szybkim odejściu albo masz już ustalone kolejne zatrudnienie. Jest też narzędziem negocjacyjnym. Możesz zgodzić się na wcześniejsze zakończenie umowy pod warunkiem wypłaty uzgodnionej kwoty, rozliczenia urlopu lub przekazania innych świadczeń. Odprawa nie powstaje automatycznie z samego faktu zawarcia porozumienia, dlatego jej wysokość i termin wypłaty powinny znaleźć się w dokumencie.
Ryzyko pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy nie masz nowej pracy i będziesz potrzebować wsparcia z urzędu pracy. Przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron zasiłek dla bezrobotnych jest co do zasady wypłacany dopiero po 90 dniach od rejestracji, a okres pobierania świadczenia ulega odpowiedniemu skróceniu. Wyjątki mogą dotyczyć między innymi sytuacji, gdy porozumienie wynika z przyczyn dotyczących pracodawcy, takich jak jego likwidacja, upadłość lub zmniejszenie zatrudnienia, a także niektórych przypadków zmiany miejsca zamieszkania. Ostateczną ocenę przeprowadza urząd pracy na podstawie dokumentów i spełnienia ustawowych warunków.
Przed podpisaniem przeanalizuj przede wszystkim takie scenariusze:
- Masz nową pracę – szybki termin zakończenia zatrudnienia może ułatwić rozpoczęcie kolejnej pracy.
- Chcesz wynegocjować odprawę – porozumienie pozwala uzależnić zgodę na odejście od dodatkowego świadczenia wpisanego do dokumentu.
- Nie masz jeszcze kolejnego zatrudnienia – 90-dniowa karencja może znacząco pogorszyć Twoją sytuację finansową.
- Podlegasz szczególnej ochronie – podpisując porozumienie, możesz dobrowolnie zrezygnować z ochrony obowiązującej przy jednostronnym wypowiedzeniu, na przykład związanej z ciążą lub wiekiem przedemerytalnym.
- Kwestionujesz powód zwolnienia – porozumienie może zamknąć drogę do typowego odwołania od wypowiedzenia pracodawcy.
Jak napisać i złożyć wniosek?
Przepisy nie narzucają jednego urzędowego formularza. Wniosek pracownika powinien jednak jasno pokazywać, że jest to propozycja zawarcia porozumienia, a nie jednostronne wypowiedzenie. Dokument najlepiej przygotować na piśmie w dwóch egzemplarzach. Do wniosku wpisz:
- miejscowość i datę sporządzenia dokumentu;
- dane pracownika i pracodawcy;
- datę zawarcia umowy o pracę;
- proponowany termin rozwiązania umowy;
- ewentualne uzgodnienia dotyczące odprawy, urlopu lub innych świadczeń;
- podpis pracownika oraz miejsce na akceptację pracodawcy.
Proces złożenia wniosku może wyglądać następująco:
- Sprawdź umowę o pracę, planowaną datę odejścia oraz możliwe skutki dla zasiłku.
- Wpisz konkretną datę rozwiązania umowy i wszystkie warunki, które chcesz negocjować.
- Przekaż wniosek pracodawcy lub osobie uprawnionej do prowadzenia spraw kadrowych.
- Podpisz porozumienie dopiero po uzgodnieniu treści i odbierz własny egzemplarz dokumentu.
Możesz wykorzystać taki wzór:
Wniosek o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron
Miejscowość, data
Imię i nazwisko pracownika
Stanowisko
Adres
Nazwa i adres pracodawcy
Zwracam się z propozycją rozwiązania umowy o pracę zawartej dnia [data zawarcia umowy] pomiędzy [imię i nazwisko pracownika] a [nazwa pracodawcy], za porozumieniem stron.
Proponuję, aby umowa została rozwiązana dnia [dokładna data].
Proszę o potwierdzenie przyjęcia propozycji oraz przygotowanie porozumienia określającego warunki zakończenia zatrudnienia.
Podpis pracownika
Jeśli uzgadniasz odprawę albo inne świadczenie, dopisz jego wysokość, termin wypłaty i podstawę wypłaty bezpośrednio do porozumienia. Sam wniosek pracownika nie oznacza jeszcze, że pracodawca wyraził zgodę.
Nie musisz podpisywać dokumentu pod presją
Pracodawca może zaproponować porozumienie, ale nie może zmusić Cię do jego zawarcia. Masz prawo poprosić o czas na przeczytanie dokumentu, sprawdzenie skutków finansowych i konsultację. Brak zgody oznacza, że umowa nadal trwa. Pracodawca może wtedy skorzystać z innego trybu zakończenia zatrudnienia, a takie wypowiedzenie będzie podlegało regułom właściwym dla jednostronnego rozwiązania umowy.
Po podpisaniu porozumienia nie można go zwykle jednostronnie wycofać. Dlatego przed złożeniem podpisu upewnij się, że dokument zawiera uzgodnioną datę, wszystkie należne świadczenia i nie pomija przyczyny rozwiązania, jeśli ma ona znaczenie dla zasiłku lub odprawy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawie wymagającej oceny konkretnej umowy lub okoliczności rozwiązania zatrudnienia warto skonsultować się z prawnikiem albo właściwym urzędem pracy.
