Tak, od 2026 roku umowa zlecenie może wliczać się do stażu pracy, ale tylko za okres, w którym zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zmiana jest wdrażana etapami: od 1 stycznia 2026 r. w sektorze publicznym, a od 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym. Okresy zlecenia sprzed 2026 r. także mogą zostać uwzględnione, jeżeli pracownik je udokumentuje.
Jak zmieniły się zasady wliczania stażu?
Do końca 2025 r. umowa zlecenie nie zwiększała stażu pracy potrzebnego do ustalenia wielu uprawnień pracowniczych. Składki opłacane od zlecenia mogły mieć znaczenie dla emerytury, ale sam okres nie był zasadniczo traktowany jak okres zatrudnienia na potrzeby urlopu czy wypowiedzenia.
Nowe przepisy Kodeksu pracy rozszerzają katalog okresów uwzględnianych przy ustalaniu stażu. Znaczenie ma jednak nie samo podpisanie umowy, lecz podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
| Forma aktywności | Stan przed 2026 r. | Stan od 2026 r. |
|---|---|---|
| Umowa zlecenie | Nie była wliczana do stażu pracy, choć składki mogły wpływać na emeryturę. | Może być wliczona, jeżeli za dany okres opłacano składki emerytalne i rentowe. |
| Jednoosobowa działalność gospodarcza | Co do zasady nie zwiększała stażu pracowniczego. | Może zostać uwzględniona za okres podlegania ubezpieczeniom społecznym. |
| Praca zarobkowa za granicą | Nie była automatycznie traktowana jak okres zatrudnienia w Polsce. | Może zostać zaliczona po przedstawieniu dokumentów potwierdzających ten okres. |
Jakie warunki trzeba spełnić?
Podstawowym kryterium jest opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jeżeli zleceniodawca zgłosił zleceniobiorcę do tych ubezpieczeń i składki zostały rozliczone, okres zlecenia może zostać zaliczony do stażu pracy. Dotyczy to również umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.
Nie każda umowa zlecenie spełnia ten warunek. Przy zbiegu kilku tytułów ubezpieczenia składki społeczne mogą być obowiązkowe tylko z jednego źródła, zależnie między innymi od wysokości wynagrodzenia i innych podstaw ubezpieczenia. Dlatego przed złożeniem dokumentów trzeba sprawdzić, czy w konkretnych miesiącach faktycznie podlegałeś ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Do okresów, które mogą zostać uwzględnione po spełnieniu wymaganych warunków, należą między innymi:
- umowy zlecenia i umowy o świadczenie usług objęte ubezpieczeniami społecznymi
- prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej
- praca w spółdzielniach i spółdzielniach kółek rolniczych
- legalna praca zarobkowa za granicą, jeżeli można ją potwierdzić dokumentami
Wyjątkiem jest tak zwany zerowy ZUS. Przykładem może być umowa zlecenie zawarta ze studentem lub uczniem, który nie ukończył 26 lat, jeżeli z tego tytułu nie opłacano składek społecznych. Taki okres nie powinien zostać zaliczony do stażu pracy na nowych zasadach, ponieważ nie został spełniony warunek podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Nie zwiększa on także okresu składkowego potrzebnego do ustalenia emerytury.
Jak udokumentować staż z umowy zlecenia?
W pierwszej kolejności należy uzyskać zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek można złożyć elektronicznie przez PUE/eZUS. Zaświadczenie powinno potwierdzać okresy, za które były rozliczane składki emerytalne i rentowe.
Jeżeli dane dotyczące starego zlecenia nie znajdują się w systemie ZUS, ciężar udowodnienia okresu pracy spoczywa na pracowniku. W takiej sytuacji przygotuj dokumenty, które pokazują zarówno czas wykonywania zlecenia, jak i jego podstawę.
- Złóż do ZUS wniosek o potwierdzenie okresów podlegania ubezpieczeniom społecznym.
- Sprawdź, czy zaświadczenie obejmuje wszystkie umowy i miesiące, które chcesz zaliczyć do stażu.
- Jeżeli w bazie brakuje danych, zbierz umowy, rachunki, potwierdzenia wypłat, zaświadczenia od zleceniodawców lub inne dokumenty potwierdzające współpracę.
- Przekaż zaświadczenie i dokumenty pracodawcy, aby dział kadr mógł ponownie ustalić staż oraz wynikające z niego uprawnienia.
Pomocne mogą być podpisane umowy zlecenia, rachunki do umów, zaświadczenia od zleceniodawcy, potwierdzenia przelewów, dokumenty podatkowe, a w określonych przypadkach także faktury lub inne dowody wykonywania pracy.
Na jakie uprawnienia wpływa zaliczenie zlecenia?
Zaliczenie okresu zlecenia do stażu może zwiększyć wymiar urlopu wypoczynkowego. Przy stażu wynoszącym co najmniej 10 lat pracownikowi zatrudnionemu na etacie przysługuje 26 dni urlopu zamiast 20 dni. Okresy zlecenia mogą też mieć znaczenie dla długości okresu wypowiedzenia, jeżeli przepisy traktują je jako staż zakładowy, czyli okres pracy u tego samego pracodawcy.
Staż może również wpływać na nagrody jubileuszowe, dodatki stażowe lub inne świadczenia, jeżeli przewidują je przepisy zakładowe. Samo doliczenie historycznego okresu nie oznacza jednak automatycznej wypłaty wyrównania za świadczenia, które stały się wymagalne przed wejściem w życie nowych zasad. Przykładowo, późniejsze wykazanie zlecenia nie tworzy samo przez się prawa do ponownego rozliczenia urlopu wykorzystanego w poprzednich latach.
Jeśli w 2020 r. wykonywałeś umowę zlecenie i były od niej opłacane składki emerytalne oraz rentowe, ten okres może zostać doliczony do stażu pracy po udokumentowaniu. Jeżeli była to umowa studencka bez składek społecznych, co do zasady nie zostanie uwzględniona.
Informacje dotyczące dat i warunków stosowania nowych przepisów mogą wymagać sprawdzenia w aktualnym brzmieniu ustawy oraz komunikatach właściwych organów. W przypadku sporu z pracodawcą o zaliczenie okresu zlecenia warto skonsultować dokumenty ze specjalistą prawa pracy.
